Giza Piramitleri'nin tarihi fotoğrafları iki açıdan dikkat çekicidir; ilki bir zaman bilgisidir.
Dagerreyotipi yöntemi Ağustos 1839'da halka tanıtıldı. Aynı yılın Ekim ayında bir Fransız grubu Mısır'a gitti ve Kasım ayında ülkenin ilk fotoğrafları çekildi. Fotoğrafın icadı ile burada kullanılması arasında yıllar değil, haftalar vardı.
İkinci dikkat çekici nokta içeriktir. Bu görüntüler bugün kimsenin göremeyeceği bir durumu belgeler: Sfenks omuzlarına kadar kumda, plato kenarında şehir yok, yapıların çevresinde yol, çit ve bariyer yok. Bu yüzden bunlar nostalji değil, birer kaynaktır.
Dört fotoğraf ve gösterdikleri
Bu görüntüler neden bu kadar farklı?
Teknik gelişmeler görüntülerin farklılaşmasını açıklar. Dagerreyotipi, gümüş kaplı levha üzerinde tek kopya üretir; negatif ve baskı yoktur. 1850'lerde kâğıt negatifler çok sayıda baskıya izin verdi. 1850'lerin ortasından itibaren cam negatifler daha keskin ve ayrıntılı görüntüler sağladı.
Teknik farklılıklar ayrıca insanların neden az olduğunu da açıklar. Poz süreleri uzundu; hareket eden her şey bulanıklaşıyor veya kayboluyordu. Ayrıca işlemlerin bir kısmı karanlık oda gerektiriyordu; fotoğrafçılar çadır veya tekne taşıyor, kimyasalları yerinde hazırlıyordu. Bu yüzden kadrajda insan yoksa bu bir tercih değil, teknik bir zorunluluktur.
Bir de şaşırtıcı bir ayrıntı var: İlk yayınlanan Mısır fotoğrafları aslında fotoğraf değil, elle çizilmiş kopyalardı. Fotoğraflar doğrudan basılamadığı için gravürcüler onları elle çizdi ve baskıya hazırladı. Avrupa'daki izleyicilerin gördüğü, fotoğraflardan yapılmış çizimlerdi.
Giriş bileti karşılaştırması
Bu görüntülerin etkisi, bugünün Giza'sıyla karşılaştırıldığında daha iyi anlaşılır.
Bu fotoğrafları nerede ücretsiz görebilirsiniz?
Bu fotoğrafların büyük bir kısmı kamu malıdır ve yüksek çözünürlükte çevrimiçi arşivlerde yer alır. Örneğin Metropolitan Museum of Art'ın koleksiyonunda Francis Frith'in 1857 tarihli Sfenks ve Büyük Piramit albümin baskısı bulunur. Aynı koleksiyonda 1850'lere ait Fransız Mısır gezisinden tuzlu kâğıt baskılar da vardır.
Bir diğer önemli kaynak Harvard Üniversitesi'nin Giza Arşivi'dir. Burada 20. yüzyıl başındaki kazıların on binlerce fotoğrafı, günlükleri ve planları yer alır. Bu görüntüler kartpostal gibi değil, bilimsel belgelerdir; araştırmacılar için vazgeçilmezdir.
Dikkat: Kamu malı olması her kullanımın serbest olduğu anlamına gelmez. Bazı koleksiyonlar dijital kopyalar için özel kullanım koşulları getirebilir. Yayın yapmadan önce ilgili koleksiyonun lisans bilgilerini kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
Mısır'ın ilk fotoğrafı ne zaman çekildi?
Kasım 1839'da, dagerreyotipinin tanıtılmasından sadece haftalar sonra.
Sfenks neden o dönemde kuma gömülüydü?
Çünkü düzenli kazı yapılmıyordu; kum rüzgârla birikiyordu. 19. yüzyıl fotoğraflarında Sfenks genellikle göğsüne kadar kum içindedir.
İlk yayınlanan Mısır fotoğrafları neden çizim olarak basıldı?
Çünkü fotoğraflar doğrudan basılamıyordu. Gravürcüler fotoğrafları elle çizerek baskıya hazırlıyordu; bu yüzden izleyiciler fotoğraftan yapılmış çizimler gördü.
Bu fotoğrafları nerede bulabilirim?
Metropolitan Museum of Art ve Harvard Üniversitesi'nin Giza Arşivi gibi kurumların çevrimiçi koleksiyonlarında yüksek çözünürlüklü olarak erişilebilir.
Bu fotoğrafları kullanabilir miyim?
Çoğu kamu malıdır ancak bazı koleksiyonlar dijital kopyalar için özel koşullar getirebilir. Kullanmadan önce ilgili koleksiyonun lisans bilgilerini kontrol edin.